در صورت عدم علم به تعدّى و تجاوز آب ، ضامن نخواهد بود . 7 كسى كه طناب كشتى ديگرى را باز كرده و بر اثر آن كشتى غرق شده ، ضامن است . 8 ناخداى كشتىاى كه در حال حركت اقدام به تعمير بخش آسيب ديده آن كرده و بر اثر آن كشتى غرق و در پى آن ، جان يا مال كسى تلف شده است ، ضامن مىباشد . 9 دو يا چند نفرى كه از يكديگر ارث مىبرند ، چنانچه همزمان غرق شوند و معلوم نباشد كدام يك زودتر مرده است ، همه از يكديگر ارث مىبرند 10 ( - - ) توارث ) . غُرم - - ) غرامت غروب غروب : پنهان شدن خورشيد از افق در سمت مغرب . غروب در لغت به معناى پنهان و ناپديد شدن خورشيد در افق مغرب است ؛ ليكن نزد فقها در تحقق آن اختلاف نظر پديد آمده كه آيا به ناپديد شدن قرص خورشيد از افق غربى است و يا به از بين رفتن سرخى افق در سمت مشرق ؟ بنابر ديدگاه نخست ، با ناپديد شدن قرص خورشيد ، به گونه‌اى كه با چشم ديده نشود و نور آن نيز از مكانهاى بلند ، همچون قله كوهها و بالاى برجها و مناره‌ها جمع شود ، غروب تحقق مىيابد ؛ هرچند سرخى افق مشرق باقى باشد . بنابر اين ، اگر قرص خورشيد ناپديد گردد ، اما نور آن همچنان بر مكانهاى بلند باقى باشد ، غروب تحقق نيافته است ؛ چنان كه با ناپديد شدن قرص خورشيد بر اثر وجود ابر يا چيرگى تاريكى و مانند آن نيز غروب محقق نمىشود . 1 بنابر ديدگاه دوم ، ملاك در غروب خورشيد ، زوال سرخى افق شرقى است . البته بنابر اين قول ، زوال سرخى ، نشانهء غروب است ، نه آنكه غروب عبارت از آن باشد . 2

--> ( 1 ) . الروضة البهية 7 / 67 ؛ جواهر الكلام 11 / 122 - 123 * ( 2 ) . مهذب الاحكام 10 / 80 * ( 3 ) . الحدائق الناضرة 11 / 294 * ( 4 ) . جواهر الكلام 15 / 48 * ( 5 ) . العروة الوثقى 4 / 254 * ( 6 ) . جواهر الكلام 21 / 66 - 67 * ( 7 ) . 37 / 59 * ( 8 ) . 71 * ( 9 ) . 43 / 113 * ( 10 ) . الروضة البهية 8 / 213 - 214 .